سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
561
تاريخ ايران ( فارسى )
مزبور پسر است باشكوه تمام به عمل آمد . اين پادشاه بطور فوق العاده مدت هفتاد سال تمام سلطنت كرده و معاصر با ده امپراطور روم بوده است كه اول آنها گالريوس و آخر آنها والن سىنين مىباشد . اوايل سن و محاربات اوليه 337 - 309 ميلادى سلطنت طولانى شاپور به دورههائى چند تقسيم مىشود كه قسمت اول آن عبارت از 28 سال پيش از جنگهاى او با روم بوده و ايران در جريان اين مدت طولانى تا وقتى كه اين پادشاه جوان زمام امور را در شانزده سالگى مستقلا بدست گرفت رويهء دفاعى داشته و بر اثر آن مورد تهاجم اقوام و طوايف مجاور بوده است و مخصوصا اعراب ساكن بحرين كه در آنزمان شامل الحساء و القطيف و نواحى مجاور بود بيشتر بايران دستاندازى نموده و تاختوتازها كردهاند . حتى تيسفون درنتيجهء يك تهاجم ناگهانى از طرف بين النهرين مسخر گرديده است ، ليكن وقتى كه اين پادشاه تازه به روى كار آمده و زمام دولت را بدست گرفت رويهء جدى و تعرضى اختيار كرده و تقريبا بعد از لشكركشى سناخريب اين اول دفعه است كه يك قشونكشى دريائى ديده مىشود كه در خليج فارس به عمل آمده كه فرماندهى آن در آنموقع با خود پادشاه بوده است ، وى در اين قشونكشى كاملا فاتح درآمده اسراى عرب را براى انتقام كشيدن از تهاجمات و تاختوتازهاى آنان امر كرد كتفشان را سوراخ كنند و ريسمانى از آن بگذرانند و اين رفتار بيرحمانه لقب ذو الاكتاف را براى وى تحصيل نمود . اولين جنك با روم 337 - 350 ميلادى روابط بين ايران و امپراطورى روم از چندين سال باينطرف خوب نبود . هرمز در 323 ميلادى از زندان گريخته به قسطنطين پناه برده بود و او مقدم اين شاهزادهء فرارى را گرامى شمرده وى را با آغوش باز پذيرفت . بعلاوه از وقتى كه ديانت حضرت مسيح در دورهء اين امپراطور ديانت رسمى امپراطورى روم گرديده و او حمايت از مسيحيان را جزو تكاليف